Ahirzaman Alametlerinin İzahı
Modül Temel Bilgileri
Modül (Alt Konu)
Amaç
• "Süfyan'ın eli delik olması" ifadesinin fiziksel bir delik değil, israf ve sefahet yoluyla insanları esir etmek olduğunu kavrar.
• "Allah Allah diyen kalmayacak" rivayetinin, zikirhanelerin kapanması ve şeairde (ezan gibi) Allah isminin yerine başka isimlerin konulması manasına geldiğini idrak eder.
• Deccal'ın "yalancı cennet ve cehennemi" tabirinin, hapishane ve okul gibi kurumların manevi suretlerine bir işaret olduğunu anlar.
Yöntem ve Teknik-Etkinlik
• Argümantasyon: Bir rivayetin zahiri (düz) anlamı ile te'vili (yorumu) arasındaki farkı deliller ve ispatlar kullanarak savunma ve açıklama becerisidir.
Materyal ve Teknoloji
İşleniş/Öğrenme-Öğretme Süreci
- Giriş: İroni ve Sorgulama (Sokratik Tartışma-1. Aşama)
- • Öğrencilere; "Manevi bir şahsın alnında gerçekten yazı yazar mı?" veya "Yetmiş yıl boyunca boşluğa düşen bir taşın sesi fiziksel olarak duyulabilir mi?" gibi şaşırtıcı sorular sorulur.
- • Metindeki "yetmiş yaşındaki münafık" örneği anlatılarak, fiziksel zannedilen sesin aslında manevi bir düşüşün (esfel-i safilin) ilahi bir ilanı olduğu vurgulanır.
- Gelişme: Te'villerin İspatı (Argümantasyon)
- • Süfyan'ın Eli: "Eli delik olmak" tabirinin halk arasında müsrifler için kullanıldığı (darb-ı mesel) hatırlatılır. Bunun israfı teşvik ederek insanları hırs damarıyla kendine bağlamak olduğu argümanı savunulur.
- • Zikirhanelerin Kapanması: "Allah Allah diyen kalmayacak" ifadesinin, tüm insanların kâfir olması değil; zikirhanelerin, medreselerin kapanması ve ezan gibi kutsal işaretlerde Allah isminin değiştirilmesi olduğu delilleriyle işlenir.
- Sonuç: Doğru Bilgiyi Buldurma (Sokratik Tartışma - Son Aşama)
- • Teşbihlerin zamanla cahil insanların elinde maddi hakikat gibi algılanmasının (Örn: Sevr ve Hut/Öküz ve Balık) yol açtığı yanlış anlaşılmalar toparlanır.
- • Mecazın, hakikatin bir yöntemi olduğu ve her bir rivayetin altında mantıklı bir te'vil bulunduğu sonucuna varılır.
Ölçme ve Değerlendirme
İlişkili Metinler
(1) بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ
• Yedinci Asıl: Pek çok teşbih ve temsiller bulunuyor ki, mürur-u zamanla veya ilmin elinden cehlin eline geçmesiyle hakikat-i maddiye telâkki ediliyor. Hataya düşer. Meselâ, “Sevr” ve “Hut” isminde ve âlem-i misalde sevr ve hut timsalinde berrî ve bahrî hayvanat nâzırlarından iki melâiketullah, âdeta bir koca öküz ve cismanî bir balık zannedilerek, hadise ilişilmiş.
Hem meselâ, bir vakit huzur-u Nebevîde derin bir ses işitildi. Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm ferman etti ki: “Bu gürültü, yetmiş senedir yuvarlanıp, tâ ancak bu dakika Cehennemin dibine düşen bir taşın gürültüsüdür.” (2) İşte bu hadisi işiten, hakikate vâsıl olmayan, inkâra sapar. Hâlbuki yirmi dakika –o hadisten– sonra, kat’iyen sabittir ki, biri geldi, Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâma dedi ki: “Meşhur münafık, yirmi dakika evvel öldü.” Yetmiş yaşına giren o münafık Cehennemin bir taşı olarak bütün müddet-i ömrü tedennîde, esfel-i sâfilîne, küfre sukuttan ibaret olduğunu gayet beliğâne bir surette, Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm beyan etmiştir. Cenab-ı Hak, o vefat dakikasında o sesi işittirip, ona alâmet etmiştir.
(Sözler, Yeni Asya Neşriyat, Eylül-2024, s. 381)
***
BİRİNCİ MESELE
Rivayette var ki: “Âhirzamanın eşhas-ı mühimmesinden olan Süfyanın eli delinecek.”
Allahu a’lem, bunun bir tevili şudur ki: Sefahet ve lehviyat için gayet israf ile, elinde mal durmaz, israfata akar. Darb-ı meselde deniliyor ki: “Filân adamın eli deliktir.” Yani çok müsriftir.
İşte, “Süfyan israfı teşvik etmekle, şiddetli bir hırs ve tamâı uyandırarak, insanların o zayıf damarlarını tutup, kendine musahhar eder” diye, bu hadis ihtar ediyor. “İsraf eden ona esir olur, onun damına düşer” diye haber verir.
İKİNCİ MESELE
Rivayette var ki: “Âhirzamanın dehşetli bir şahsı, sabah kalkar, alnında ‘Hâzâ kâfir’ yazılmış bulunur.” (3) Allahu a’lem bi’s-savab, bunun tevili şudur ki: O Süfyan, kendi başına Frenklerin serpuşunu koyup, herkese de giydirir. Fakat cebir ve kanun ile tamim ettiğinden, o serpuş dahi secdeye gittiği için, inşaallah, ihtida eder; daha herkes, yalnız istemeyerek onu giymekle kâfir olmaz.
ÜÇÜNCÜ MESELE
Rivayette var ki: “Âhirzamanın müstebit hâkimleri, hususan Deccalın yalancı Cennet ve Cehennemleri bulunur.” (4)
(5) اَلْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ bunun bir tevili şudur ki: Hükûmet dairesinde karşı karşıya kurulan ve birbirine bakan vaziyette bulunan hapishane ile lise mektebi, “Biri hûri ve gılmanın çirkin bir taklidi, diğeri azap ve zindan suretine girecek” diye bir işarettir.
DÖRDÜNCÜ MESELE
Rivayette var ki: “Âhir zamanda Allah, Allah diyecek kalmaz.”
لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ bunun bir tevili şu olmak gerektir ki: “Allah, Allah, Allah” deyip zikreden tekyeler, zikirhaneler, medreseler kapanacak ve ezan ve kamet gibi şeairde ismullah yerine başka isim konulacak, demektir. Yoksa, umum insanlar küfr-ü mutlaka düşecekler demek değildir. Çünkü Allah’ı inkâr etmek, kâinatı inkâr etmek kadar akıldan uzaktır. Umum değil, belki ekser insanlarda dahi vukuunu akıl kabul etmez. Kâfirler Allah’ı inkâr etmiyorlar, yalnız sıfâtında hata ediyorlar.
Diğer bir tevili şudur ki: Kıyamet kopmasının dehşetini görmemek için, mü’minlerin ruhları bir parça evvel kabzedilir; kıyamet kâfirlerin başlarında patlar.
(Şuâlar, Yeni Asya Neşriyat, Eylül-2024, s. 614-615)
***
(6) سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُ
(7) وَاٰخِرُ دَعْوٰيهُمْ اَنِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمٖينَ
1. Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla.
2. Müslim, 4:3184, hadis no: 2844, 4:2145, hadis no: 2782; Müsned, 2:271, 3:341, 346, 360.
3. Buharî, Fiten: 26; Müslim, 2:373-375, 4:2248; Müsned, 2:228, 3:211; Tirmizî, Fiten: 62.
4. Cem’ü’l-Cevami, hadis no: 10662; Feyzü’l-Kadîr, hadis no: 4249; Müslim, Fiten: 104, 109; İbn-i Mâce, Fiten 33; Müsned, 5:397.
5. Gerçek bilgi ancak Allah katındadır. (Mülk Suresi: 26.)
6. Seni her türlü noksandan tenzih ederiz. Senin bize öğrettiğinden başka bizim hiçbir bilgimiz yoktur. Sen herşeyi hakkıyla bilir, her işi hikmetle yaparsın (Bakara Suresi: 32.)
7. Duaları şu sözlerle sona erer: “Ezelden ebede kadar her türlü hamd ve övgü, şükür ve minnet, Âlemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur” (Yunus Suresi: 10.)
Modülü İndir (PDF)
